Φοιτητές αρχιτεκτονικής, μαθητές και κάτοικοι μπαίνουν αυτή τη φορά στη θέση του σχεδιαστή, συμμετέχοντας στη διαμόρφωση προτάσεων για έναν δημόσιο χώρο της Κηφισιάς που ο Δήμος επιδιώκει να μετατρέψει σε πιο πράσινο, προσβάσιμο και λειτουργικό σημείο της γειτονιάς.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο έργο αστικής αναζωογόνησης CITYREGEN και πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Τμήμα Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, στο πλαίσιο του μαθήματος «Σχεδιασμός Εξωτερικών Χώρων ΙΙ – Αστική Οικολογία».
Οι φοιτητές κλήθηκαν να δημιουργήσουν διαφορετικά σενάρια για τη λειτουργική, περιβαλλοντική και αισθητική αναβάθμιση του χώρου, προσεγγίζοντάς τον όχι ως ένα απομονωμένο οικόπεδο αλλά ως τμήμα ενός ευρύτερου αστικού οικοσυστήματος, όπου πράσινο, μετακινήσεις, κοινωνικές δραστηριότητες και σχολική ζωή συνδέονται μεταξύ τους.
Οι μαθητές είπαν πώς θέλουν να είναι ο χώρος
Κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας ήταν η συμμετοχή των μαθητών του γειτονικού 2ου Γυμνασίου Κηφισιάς – Λυρείου Διδακτηρίου.
Σε βιωματικό εργαστήριο που πραγματοποιήθηκε στο σχολείο, οι μαθητές χωρίστηκαν σε ομάδες των πέντε ατόμων και κλήθηκαν να καταγράψουν τις ανάγκες που εντοπίζουν στην περιοχή, τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν σήμερα τον δημόσιο χώρο και τις αλλαγές που θα ήθελαν να δουν. Στη διαδικασία συμμετείχαν φοιτητές και ακαδημαϊκό προσωπικό του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
Η διαδικασία δεν περιορίστηκε, όμως, στη μαθητική κοινότητα. Ο Δήμος αναφέρει ότι συγκεντρώθηκαν επίσης ερωτηματολόγια από κατοίκους και χρήστες της περιοχής, ώστε οι φοιτητικές προτάσεις να βασιστούν και στις εμπειρίες όσων χρησιμοποιούν τον χώρο στην καθημερινότητά τους.
Από χώρος διέλευσης σε σημείο συνάντησης
Η βασική κατεύθυνση του σχεδιασμού είναι η δημιουργία ενός υπαίθριου χώρου που θα μπορεί να λειτουργεί ταυτόχρονα ως προέκταση του σχολείου και της γειτονιάς.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που περιγράφει ο Δήμος, εξετάζονται χρήσεις που θα υποστηρίζουν τη συνάντηση των κατοίκων, την αναψυχή, την άθληση, τη μάθηση και την κοινωνική αλληλεπίδραση, με έμφαση στην ασφάλεια και την καθολική προσβασιμότητα.
Το CITYREGEN περιλαμβάνεται στο ευρύτερο χαρτοφυλάκιο έργων αστικής αναζωογόνησης της Κηφισιάς. Στην επίσημη παρουσίαση των προγραμμάτων του Δήμου αναφέρεται ως παρέμβαση που συνδέει την κατοικία στη Φραγκοπούλου 18 με δημόσιο χώρο στην οδό Όθωνος, με στόχο την εφαρμογή αρχών βιοκλιματικού σχεδιασμού και αστικής οικολογίας.
Οι προτάσεις θα παρουσιαστούν στην Κλιματική Εβδομάδα Κηφισιάς
Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από μαθητές και κατοίκους χρησιμοποιήθηκαν από τις ομάδες φοιτητών κατά τη διάρκεια του εαρινού εξαμήνου για τη δημιουργία εναλλακτικών σχεδιαστικών προτάσεων.
Το επόμενο βήμα είναι η δημόσια παρουσίασή τους: οι εργασίες θα εκτεθούν στο πλαίσιο της Κλιματικής Εβδομάδας Κηφισιάς 2026, ενώ έχει προγραμματιστεί και ειδική θεματική παρουσίαση των προτάσεων που θα συγκεντρώσουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Σε αυτή τη φάση πρόκειται για προτάσεις σχεδιασμού και όχι για οριστική εγκεκριμένη μελέτη κατασκευής. Ο Δήμος παρουσιάζει την πρωτοβουλία ως πιλοτική διαδικασία, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για ένα ευρύτερο μοντέλο συμμετοχικού σχεδιασμού δημόσιων χώρων στην Κηφισιά.
Στόχος ένα ευρύτερο δίκτυο πράσινων χώρων
Το εγχείρημα εντάσσεται στη στρατηγική του Δήμου για την Αστική Αναζωογόνηση και Ανθεκτικότητα, η οποία περιλαμβάνει παρεμβάσεις σε δημόσιους χώρους, πράσινο, βιώσιμη κινητικότητα και κλιματική προσαρμογή. Ο Δήμος έχει δημιουργήσει ειδικό Τομέα Αστικής Αναζωογόνησης και Ανθεκτικότητας, με τη σχετική στρατηγική να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων βελτίωση υποδομών, περιβαλλοντική αειφορία και κοινωνική ενσωμάτωση.
Στην περίπτωση του CITYREGEN, το ενδιαφέρον βρίσκεται κυρίως στη διαδικασία: οι μελλοντικοί χρήστες του χώρου συμμετέχουν πριν ο σχεδιασμός οριστικοποιηθεί, αντί να κληθούν απλώς να χρησιμοποιήσουν μια ήδη διαμορφωμένη ανάπλαση.